Programma van Beleving
Leidraad voor ruimtelijk ontwerp in de zorg
In het kader van ons doorlopende onderzoek 'Programma van Beleving' heeft Studio id+ via workshops informatie opgehaald bij zorglocatie Beukenhof, een bijzondere woonvoorziening van zorgorganisatie Inovum.
In de Beukenhof wonen personen met een hoge gradatie van niet-aangeboren hersenletsel (NAH) samen met bewoners met dementie. De Beukenhof is één van de weinige locaties in Nederland waar beide groepen samen wonen. Beide groepen bewoners vragen om een zorgvuldig afgestemde, zintuiglijke benadering van de fysieke omgeving.
In de Beukenhof wonen personen met een hoge gradatie van niet-aangeboren hersenletsel (NAH) samen met bewoners met dementie. De Beukenhof is één van de weinige locaties in Nederland waar beide groepen samen wonen. Beide groepen bewoners vragen om een zorgvuldig afgestemde, zintuiglijke benadering van de fysieke omgeving.
programma
Programma van Beleving - case Beukenhof
Programma van Beleving - case Beukenhof
locatie
Loosdrecht
Loosdrecht
periode
2025
2025
samenwerking
Rienks Adviseurs huisvesting
Rienks Adviseurs huisvesting
fotografie
Norbert Waalboer
Norbert Waalboer
Vier workshops, één integraal perspectief
Rienks adviseurs is betrokken bij de verbouwing van de Beukenhof. Met hen ontstond het idee om het Programma van Beleving samen de bewoners, zorgprofessionals en de cliëntenraad vorm te geven. De aanwezigheid van de bewoners tijdens de sessies vraagt om maatwerk: een prikkelarme setting met aandacht voor tempo, duidelijkheid en veiligheid. De workshops leverden waardevolle inzichten op in hoe ruimtelijke omgeving het dagelijks welzijn beïnvloedt, van lichtinval op een gang tot de wens voor een eigen koelkastje op de kamer.
Voor aanvang van de workshops werd er een bezoek gebracht aan een zorglocatie waar Studio id+ het interieur heeft ontworpen.
Voor aanvang van de workshops werd er een bezoek gebracht aan een zorglocatie waar Studio id+ het interieur heeft ontworpen.
Workshop 1 – Functioneel en technisch kader
Deze sessie stond in het teken van kennismaking en het uitlijnen van verwachtingen. Wat is de rol van een huisvestingsadviseur? Wat doet een (interieur)architect? En hoe kunnen we gezamenlijk betekenisvolle input ophalen en vertalen naar een bruikbaar Programma van Beleving?
Workshop 2 – Beleving ophalen en verbeelden
Wat biedt rust? Wat roept verwarring op? In deze sessie brachten we de huidige beleving van bewoners en medewerkers in kaart. Elementen als een gastvrije ontvangst, zicht op groen en ruime kamers werden als positief ervaren. Tegelijkertijd kwamen knelpunten naar voren, zoals het ontbreken van eigen sanitair, donkere gangen en een onduidelijke routing.
Workshop 3 – Sfeer en uitstraling
Aan de hand van inspiratiebeelden verkenden we de gewenste sfeer en materialisatie. Warme kleuren, natuurlijk licht, hout en groen kwamen nadrukkelijk naar voren als gewenst. De omgeving moet zowel uitnodigend als rustgevend zijn. Ook werd benadrukt dat bewoners graag betrokken worden bij de inrichting van hun leefomgeving.
Workshop 4 – Gebouwopzet, eten en ontmoeten
Deze sessie richtte zich op de ruimtelijke organisatie. Belangrijke thema’s waren onder andere het centrale hart — een dorpsplein met functies als brasserie, atelier, kerkdienst en bingo — en de zogeheten decentrale harten: kleinere woonkamers voor ontmoeting in besloten kring. De buitenruimte speelde een prominente rol, met nadruk op toegankelijkheid, beschutting en contact met de natuur.
Leren van de praktijk
De sessies in Beukenhof waren leerzaam, betrokken en waardevol. Ze onderstreepten het belang van ruimte voor autonomie, herkenning en comfort in een zorgomgeving. Ze toonden aan hoe essentieel het is om een ontwerp te ontwikkelen dat zowel rust biedt als activerend is, afgestemd op uiteenlopende prikkelniveaus en belevingswerelden.
Wat is een Programma van Beleving?
Het Programma van Beleving biedt concrete handvatten om per locatie te onderzoeken hoe een omgeving ontworpen kan worden vanuit de ervaringswereld van de bewoners zelf. Elke zorgomgeving is namelijk uniek. De beleving wordt mede bepaald door de aard van de zorg, de samenstelling van de bewonersgroep en de plek waarin het gebouw staat.
Beleving is geen abstract begrip, maar zit in de details. In de specifieke wens van een bewoner, in een herkenbaar meubelstuk, in het daglicht dat binnenvalt, de geur van vers eten of de mogelijkheid om zelf keuzes te maken en invloed uit te oefenen op de eigen omgeving.
Het verkennen van deze belevingswaarden en het vertalen ervan naar ruimtelijke kaders is wat Studio id+ onderscheidt. Het Programma van Beleving vormt daarbij een leidraad voor zowel opdrachtgevers als alle betrokken uitvoerende partijen bij (ver)bouwtrajecten.
Studio id+ kan zowel de rol van interieurarchitect als bouwkundig architect vervullen, en daarmee het Programma van Beleving integraal vertalen naar een ruimtelijk ontwerp waarin beleving leidend is.
Beleving is geen abstract begrip, maar zit in de details. In de specifieke wens van een bewoner, in een herkenbaar meubelstuk, in het daglicht dat binnenvalt, de geur van vers eten of de mogelijkheid om zelf keuzes te maken en invloed uit te oefenen op de eigen omgeving.
Het verkennen van deze belevingswaarden en het vertalen ervan naar ruimtelijke kaders is wat Studio id+ onderscheidt. Het Programma van Beleving vormt daarbij een leidraad voor zowel opdrachtgevers als alle betrokken uitvoerende partijen bij (ver)bouwtrajecten.
Studio id+ kan zowel de rol van interieurarchitect als bouwkundig architect vervullen, en daarmee het Programma van Beleving integraal vertalen naar een ruimtelijk ontwerp waarin beleving leidend is.