Een eeuwenoude lindeboom in de gemeente Rhenen was de inspiratiebron voor een nieuw te bouwen woonzorggebouw, met plek voor 24 appartementen en drie gedeelde woonkamers voor bewoners met dementie. Alle gelijkvloers. Uitgangspunt van opdrachtgever Quarijn was: “In de eerste plaats is de Linde een fijn thuis voor de bewoners. Maar ook familie en mantelzorg moeten zich welkom voelen en de zorg moet hier fijn kunnen werken.”
"De Linde is uniek in het land, en misschien wel ver daarbuiten. Vierentwintig woningen liggen als geschakelde huisjes in het landschap. Een totaalproject van stoel tot landschapsontwerp waar Studio id+ de regie heeft gevoerd."
Michiel Moes - Directeur Wonen met Zorg bij QuaRijn
De Linde
Uniek wonen voor mensen met dementie
In het buitengebied van de gemeente Rhenen staat, op de plek waar ooit kasteel Levendael gevestigd was, een opvallend oude lindeboom. De in de volksmond ‘duizendjarige linde van Achterberg’ is naar schatting 500 jaar oud. In de jaren zestig van de vorige eeuw leek de imposante boom ten dode opgeschreven, totdat een hoveniersbedrijf zijn gezondheid wist de redden. Sterker nog, er lijkt zich nu een nieuwe loot te vormen vlak naast de oude stam. Opgevat als teken van een nieuw tijdperk, is dit een mooie parallel naar hedendaagse nieuwe woon- en zorgvormen. Deze prachtige context was niet alleen de inspiratiebron voor de naam van het woonzorgcomplex, maar ook voor het interieurontwerp van Studio id+.
programma
Woonzorggebouw voor mensen met dementie
Woonzorggebouw voor mensen met dementie
opdrachtgever
QuaRijn
QuaRijn
schaal
2.000 m2
2.000 m2
locatie
Achterberg (bij Rhenen)
Achterberg (bij Rhenen)
periode
2017 - 2022
2017 - 2022
samenwerking
InTex
InTex
fotografie
Wouter van der Sar
Wouter van der Sar
Kleinschaligheid
De Linde is een unieke locatie, waar 24 bewoners allen gelijkvloers wonen in een uitgestrekt complex. Het gebouw is opgezet als een aantal kleine huisjes. Ieder 'huisje' heeft vier kamers en een pleintje. Gangzones en woonkamers verbinden deze huisjes. Waardoor er een grote rondloop ontstaat en extra licht binnen komt via patio's.
Per twee pleintjes, of acht kamers en een woonkamer, is een eigen sfeer en identiteit gezocht.
Per twee pleintjes, of acht kamers en een woonkamer, is een eigen sfeer en identiteit gezocht.
Contact met buiten
De relatie met buiten is overal in het gebouw voelbaar. Daglicht en uitzicht dragen bij aan oriëntatie en welzijn, maar vragen tegelijkertijd om een zorgvuldige balans: bewoners moeten zich geborgen voelen, zonder het contact met de buitenwereld te verliezen. Daarom zijn maatwerk kamerschermen ontworpen die een subtiele tussenlaag vormen. Ze filteren het zicht tussen binnen en buiten én tussen de looproute en de verblijfsplekken. Zo ontstaat meer rust, overzicht en een gevoel van beschutting, terwijl de openheid en de kwaliteit van het daglicht behouden blijven. Juist voor mensen met dementie draagt deze gelaagdheid bij aan een omgeving die veiligheid en vrijheid met elkaar in evenwicht brengt.
Verlichting
Iedere woonkamer, maar eigenlijk het gehele gebouw, heeft een slim verlichtingssysteem. Warmere en koelere verlichting wisselen elkaar af gedurende de dag, voor een divers en wisselend lichtbeeld dat het ritme van de dag ondersteunt. Hoge, witte verlichting in de ochtend en begin van de middag en warm, zacht licht richting het einde van de middag en avond.
De basisverlichting is indirect, waardoor het heel natuurlijk oogt natuurlijk. De sfeerverlichting komt uit sfeervolle armaturen. Die als dusdanig herkenbaar en zichtbaar zijn.
De basisverlichting is indirect, waardoor het heel natuurlijk oogt natuurlijk. De sfeerverlichting komt uit sfeervolle armaturen. Die als dusdanig herkenbaar en zichtbaar zijn.
Herkenning
Tussen 24 bewoners is het niet eenvoudig je eigen kamer te vinden. Naast de organisatie van de plattegrond en de sferen en identiteiten, is ook de mogelijkheid van het plaatsen van eigen spullen bij de deur als herkenning ingezet. Bovendien is er zo wat te zien en te beleven in de gangen.
Rustpunten
De lange looproutes bieden bewoners de ruimte om te dwalen, op ontdekking te gaan en steeds nieuwe prikkels tegen te komen. Tegelijkertijd is het belangrijk dat er onderweg plekken zijn waar even kan worden gerust en de omgeving in alle rust kan worden beleefd. Daarom zijn op strategische locaties zitplekken opgenomen die aansluiten bij verschillende behoeften. Sommige liggen beschut, met uitzicht op het dagelijks leven en de activiteit om hen heen, terwijl andere juist een rustige plek bieden om zich even terug te trekken. Zo ontstaat een route die niet alleen uitnodigt tot bewegen, maar ook ruimte biedt voor ontmoeting, observatie en ontspanning.
Zicht pleintje
"De Linde is uniek in het land, en misschien wel ver daarbuiten. Vierentwintig woningen liggen als geschakelde huisjes in het landschap. Een totaalproject van stoel tot landschapsontwerp waar Studio id+ het interieurontwerp voor haar rekening heeft genomen maar op het totaal de regie heeft gevoerd."
Michiel Moes - Directeur Wonen met Zorg bij QuaRijn